Glokom Damlası Nasıl Kullanılır? Sık Yapılan 7 Hata ve Doğru Uygulama

Glokom damlası nasıl kullanılır?

Glokom damlası, göz içi basıncını (GİB) düşürmek için reçete edilen ve her gün, doktorun belirlediği saatlerde, her seferinde doğru teknikle uygulanması gereken bir ilaçtır. Glokom ise göz sinirinin (optik sinir) basınç ve diğer risk etkenleri nedeniyle yavaş yavaş hasar gördüğü, tedavi edilmezse kalıcı görme alanı kaybına yol açabilen kronik bir göz hastalığıdır.

Bu yazıda glokom göz damlası kullanımının temel adımlarını, birden fazla damla kullanılırken uyulacak aralıkları, saklama koşullarını ve sık yapılan 7 hatayı bulabilirsiniz. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; size özel talimat için göz doktorunuza danışmalısınız.

Glokom tedavisinde göz damlası neden bu kadar önemli?

Glokomda hasar çoğu zaman ağrısız ve sinsi ilerler. Görme kaybı fark edilecek düzeye geldiğinde kayıp geri döndürülemez. Bu nedenle damlalar, mevcut görmeyi korumak için kullanılır; görmeyi geri getirmez.

Dünya Glokom Derneği ve Amerikan Oftalmoloji Akademisi (AAO) gibi kuruluşlar, glokomda düzenli ilaç kullanımının hastalığın ilerlemesini yavaşlatmadaki rolünü vurgular. Uzmanlara göre uyumsuzluk, yani damlanın düzensiz kullanılması, tedavi başarısızlığının önde gelen nedenlerinden biridir.

• Damla, gözde sıvı yapımını azaltarak veya sıvının dışarı akışını artırarak çalışır.
• Etkisi, uygulama sıklığına bağlı olarak sürekli ilaç düzeyi gerektirir.
• Kendinizi iyi hissetmeniz, basıncın kontrol altında olduğu anlamına gelmez; muayene ile doğrulanır.

Göz damlası adım adım nasıl uygulanır?

Doğru uygulama, ilacın gözde yeterince kalmasını ve vücuda gereksiz yere karışmamasını sağlar. Aşağıdaki sıra çoğu damla için geçerlidir:

Yukarıdaki liste yerine adımları şöyle izleyin:

• Elleri yıkayın: Sabun ve suyla yıkayıp kurulayın. Enfeksiyon riskini azaltır.
• Şişeyi hazırlayın: Kullanmadan önce gerekiyorsa çalkalayın (özellikle süspansiyon damlalar). Kapağı temiz bir yüzeye koymayın, elinizde tutun.
• Başınızı geriye eğin: Oturarak veya yatarak başınızı hafifçe geriye yatırın ve tavana bakın.
• Alt göz kapağını çekin: İşaret parmağınızla alt kapağı nazikçe aşağı çekerek küçük bir cep oluşturun.
• Damlayı damlatın: Şişe ucunu göze, kirpiğe veya cilde değdirmeden cebin üzerine tutun ve tek damla verin.
• Gözü kapatın: Gözü yavaşça kapatın; kırpıştırmayın ve sıkmayın.
• Göz yaşı kanalına bastırın: Gözün iç köşesine, burun kenarına parmakla yaklaşık 1-2 dakika hafif bastırın.
• Taşan sıvıyı silin: Temiz bir mendille fazlalığı silin ve kapağı kapatın.

Göz damlasını kullandıktan sonra gözümü kapatmalı mıyım?

Evet. Damlayı uyguladıktan sonra gözü 1-2 dakika kapalı tutmak ilacın göz yüzeyinde kalma süresini uzatır. Aynı süre içinde göz yaşı kanalının üzerine (gözün iç köşesi) bastırmak, ilacın burun yoluyla kana karışmasını azaltır ve sistemik yan etki olasılığını düşürebilir. Gözü sıkarak kapatmak ya da sık kırpmak, ilacın dışarı taşmasına neden olabilir.

Damla gözden taşıyorsa ikinci bir damla damlatmak genellikle gerekmez. Emin değilseniz doktorunuza veya eczacınıza sorun.

İki farklı glokom damlasını aynı anda kullanabilir miyim?

Aynı anda iki damla damlatmamalısınız; ancak doktorunuz iki ayrı damla önermişse ikisini de kullanabilirsiniz. Kural olarak damlalar arasında en az 5 dakika beklenir. İkinci damla, ilk damlanın gözden yıkanmasına yol açmamalıdır. Jel veya süspansiyon formundaki ilaçlar genellikle en sona bırakılır, ancak sıralamayı doktorunuz belirler.

Damlalar nasıl saklanır ve açıldıktan sonra ne kadar kullanılır?

Glokom damlası açıldıktan sonra çoğu üründe yaklaşık 4 hafta (28 gün) içinde kullanılması önerilir; ancak bu süre ürüne göre değişir. Prospektüsteki ve kutudaki talimat esas alınmalıdır. Tek kullanımlık flakonlar ise açıldıktan sonra aynı gün atılır.

• Şişeyi serin, kuru ve ışıktan korunaklı bir yerde saklayın; bazı ürünler buzdolabı gerektirir.
• Açılış tarihini şişeye veya kutuya not edin.
• Son kullanma tarihi geçmiş damlayı kullanmayın.
• Şişe ucunu temiz tutun, kapağı iyice kapatın.
• Rengi değişmiş, bulanıklaşmış veya içinde partikül görünen damlayı kullanmayın.

Glokom damlası kullanımında sık yapılan 7 hata nedir?

Araştırmalar, hastaların önemli bir bölümünün damlayı yanlış teknikle uyguladığını veya dozları aksattığını gösterir. En yaygın hatalar şunlardır:

1. Doz atlamak: Basınç dalgalanır ve hasar riski artar.
2. Yanlış zamanlama: Saatleri düzensiz kullanmak ilaç düzeyini dengesizleştirir. Alarm veya günlük rutin (diş fırçalama gibi) kullanın.
3. Damla kutusunu veya şişesini paylaşmak: Enfeksiyon taşıma riski vardır; reçete kişiye özeldir.
4. Şişe ucunu göze veya kirpiğe değdirmek: Şişeyi kirletir.
5. Bir seferde birden fazla damla damlatmak: Fazlası dışarı taşar, yan etkiyi artırır.
6. Damlalar arasında beklememek: İlk ilaç yıkanır, etkisi azalır.
7. Doktora sormadan bırak

Sıkça Sorulan Sorular

Glokom göz damlası nasıl kullanılmalıdır?

Glokom göz damlası, başınızı hafifçe geriye yatırarak, alt göz kapağını aşağı çekip, damlayı gözün içine damlatarak kullanılmalıdır.

Glokom damlası kullanırken en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık yapılan hatalar arasında damlanın gözün içine değil, göz kapağına damlatılması, hijyen kurallarına uyulmaması ve dozajın atlanması yer alır.

Göz damlasını kullanmadan önce ne yapmalıyım?

Göz damlasını kullanmadan önce ellerinizi iyice yıkamalı ve şişenin ucunu temiz tutmalısınız.

Glokom damlası kullanırken gözümü neden kapatmalıyım?

Göz damlasını kullandıktan sonra gözünüzü kapatmak, damlanın gözde daha uzun süre kalmasını sağlar ve etkisini artırır.

Glokom göz damlası kullanımı sonrası ne kadar beklemeliyim?

Eğer birden fazla damla kullanıyorsanız, her damla arasında en az 5 dakika beklemelisiniz.